1-7 Mart Deprem Haftası kapsamında ülke genelinde deprem bilincini artırmaya yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi.
1-7 Mart Deprem Haftası kapsamında ülke genelinde deprem bilincini artırmaya yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirildi. Özellikle 2021 yılının “Afet Eğitim Yılı” ilan edilmesiyle birlikte AFAD tarafından deprem öncesinde, deprem sırasında ve deprem sonrasında yapılması gerekenler detaylı şekilde vatandaşlara anlatıldı. Deprem Haftası’nın temel amacı; dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri üzerinde yer alan ülkemizde toplumun afetlere karşı hazırlıklı olmasını sağlamak, riskleri azaltmak ve afet bilincini yaygınlaştırmaktır.
Türkiye, tarih boyunca büyük yıkımlara ve can kayıplarına neden olan depremlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu nedenle her yıl 1-7 Mart tarihleri arasında düzenlenen Deprem Haftası’nda, özellikle okullar başta olmak üzere kamu kurumlarında, sivil toplum kuruluşlarında ve çeşitli platformlarda eğitimler, seminerler ve tatbikatlar düzenlenmektedir. Amaç; depremin bir doğa olayı olduğu, ancak gerekli önlemler alınmadığında afete dönüştüğü gerçeğini topluma anlatmaktır. Depremlerde kayıpların önlenmesinde kamu kurumlarının aldığı tedbirler kadar vatandaşların bireysel hazırlıkları da hayati önem taşımaktadır.
Depreme karşı alınacak en önemli önlemlerin başında, içinde yaşanılan binanın depreme dayanıklı olması gelmektedir. Vatandaşların öncelikle oturdukları binanın yapı ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi’ne (iskan) sahip olup olmadığını kontrol etmeleri gerekmektedir. Binanın taşıyıcı sistemine, yani kolon ve perde duvarlarına zarar verecek herhangi bir tadilat yapılıp yapılmadığı araştırılmalı; kaçak kat, izinsiz balkon kapatma gibi uygulamaların olup olmadığı sorgulanmalıdır. Eğer binanın dayanıklılığı konusunda tereddüt varsa, yetkili ve uzman kuruluşlara başvurularak performans analizi ve teknik inceleme yaptırılmalıdır. Yapılan testler sonucunda binanın riskli olduğu tespit edilirse güçlendirme çalışmaları yapılmalı ya da kentsel dönüşüm kapsamında bina yenilenmelidir.
Deprem öncesi hazırlık sürecinde bireysel bilinç büyük önem taşır. Vatandaşlar, yaşadıkları bölgenin deprem tehlike durumunu resmi kaynaklardan öğrenmelidir. Afet ve acil durum çantası hazırlanmalı; bu çantada su, uzun ömürlü gıda, el feneri, pil, düdük, ilk yardım malzemeleri, önemli belgelerin fotokopileri ve temel ihtiyaç malzemeleri bulundurulmalıdır. Ev içerisinde “tehlike avı” yapılarak devrilebilecek dolaplar, kitaplıklar ve beyaz eşyalar sabitlenmeli; kombi, termosifon ve gaz tesisatları güvenli şekilde monte edilmelidir. Aile bireyleriyle birlikte bir “Aile Afet Planı” hazırlanmalı, deprem sonrası buluşma noktası belirlenmeli ve en yakın toplanma alanlarının yeri öğrenilmelidir. Ayrıca herkesin “Çök-Kapan-Tutun” hareketini doğru şekilde öğrenmesi ve uygulayabilmesi gerekmektedir.
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) başta olmak üzere konut, işyeri, araç ve tarımsal varlıkların sigortalanması da olası maddi kayıpların azaltılmasında önemli bir adımdır. Deprem öncesinde yapılacak bilinçli hazırlıklar, afet anında hayat kurtarıcı olacaktır.
Deprem sırasında ise panik yapmamak hayati önem taşır. Sarsıntı anında camlardan, pencerelerden, dış duvarlardan ve üzerinize düşebilecek eşyalardan uzak durulmalıdır. Güvenli bir yerde diz üstü çökülmeli, baş ve ense korunacak şekilde kapanılmalı ve sağlam bir eşya ya da yapısal elemana tutunulmalıdır. Merdivenlere veya çıkışlara doğru koşulmamalıdır. Bina dışında bulunan kişiler açık alanlara yönelmeli; enerji hatları, ağaçlar ve bina diplerinden uzak durmalıdır. Araç kullanırken güvenli bir yerde yolu kapatmadan sağa yanaşıp durulmalı ve sarsıntı geçene kadar araç içinde beklenmelidir.
Deprem sonrasında ise önce kişisel güvenlik kontrol edilmelidir. Sarsıntı tamamen durduktan sonra çevre gözlemlenmeli ve risk yoksa bina dikkatli şekilde terk edilmelidir. Kibrit ya da çakmak yakılmamalı, elektrik düğmelerine dokunulmamalıdır. Gaz ve su vanaları kapatılmalı; gaz kokusu yoksa elektrik şalteri indirilmeli, soba ve ısıtıcılar söndürülmelidir. Hazırlanan afet çantası alınarak belirlenen toplanma alanına gidilmelidir. Deniz kenarında bulunan vatandaşlar tsunami riskine karşı sahilden uzaklaşmalı ve yüksek kesimlere yönelmelidir.
Deprem sonrasında özellikle bebekler, çocuklar, yaşlılar, engelliler ve hamileler gibi yardıma ihtiyaç duyabilecek kişilere destek olunmalıdır. Resmi kurumların radyo, televizyon ve sosyal medya aracılığıyla yaptığı açıklamalar takip edilmeli; bilgi kirliliğine itibar edilmemelidir. Cadde ve sokaklar acil yardım ekipleri için boş bırakılmalıdır.
Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülke olarak, afetlere karşı bilinçli ve hazırlıklı olmak zorunluluktur. Deprem Haftası vesilesiyle yapılan bu bilgilendirmeler, toplumun her kesiminde farkındalık oluşturmayı ve olası afetlerde can ve mal kayıplarını en aza indirmeyi hedeflemektedir. Unutulmamalıdır ki depremi engellemek mümkün değildir; ancak doğru hazırlık ve bilinçli davranışlarla afetin yıkıcı etkilerini azaltmak mümkündür.
Acil Durum Çantası’nda Neler Bulunmalı?
Deprem üzerinden yaşayan bir şehir olan Erzincan’da her evde bulunması gereken acil durum/deprem çantasının içinde neler bulunması gerekiyor? Acil durum çantası; deprem, sel ya da yangın gibi acil durum ve afetler ile karşılaştığınız zaman, hemen yardım alamayabilirsiniz. Acil durum çantası, ilk 72 saat boyunca hayatınızı idame ettirmeniz için gerekli olan malzemeleri içerir.
Acil Durum Çantasında Neler Bulunmalı?
Fener: Afet durumunda kentlerin büyük bir kısmında elektrik kesintisi yaşanır. Afet sırasında ellerin kullanılması gerekeceğinden, çantanızda kafa feneri bulunması yararlı olacaktır.
Radyo: Televizyon ya da GSM gibi sistemlerde sorun yaşanabileceği için iletişim için radyodan yararlanılabilir.
Pil: Radyo, fener ve diğer elektronik aletler için çantada pil bulundurulması gerekir. Eriyip bozulabilecekleri için kullanılmadığı sürece piller radyo ve fener içerisinde bırakılmamalıdır. Son olarak her cihaz için kullanılabilecek sayının iki katı kadar pil çantada bulundurulmalıdır.
Çok amaçlı çakı: Kesme, birleştirme, vidalama ve açma gibi işlemlerde kullanabileceğiniz çok amaçlı çakılar, acil durum ya da afetlerden sonra ilk 72 saatte ihtiyaç duyulacak birçok işlemin yapılabilmesine yardımcı olacaktır.
İş eldiveni: Çadır kurarken, afet sonrasında yardıma ihtiyacı olanlarla ilgilenirken veya herhangi başka bir işlemi yaparken ellerin zarar görmesi olasıdır. İş eldivenleri, afet sonrası yapılacak işlemler sırasında ellerin zarar görmesini engeller ve güvenle çalışılmasını sağlar.
Kibrit ya da çakmak: Bir şeyleri ya da kişinin bedenini ısıtmak için ateş kaynağına ihtiyacı olabilir. Böyle bir durumda kolayca ateş yakılabilmesi için çanta içerisinde kibrit ya da çakmak bulunmalıdır.
Toz maskesi: Deprem gibi afetlerden sonra meydana gelen yıkımlar nedeniyle kentler tozla kaplanır. Toz hem akciğerlere zarar verir hem de görüşü kısıtlar ve toplanma alanına ulaşımı zorlaştırır.
Düdük: Afet ya da acil durumlarda kişilerin iletişim kurması güçleşir. Özellikle ulaşım sırasında yüksek sesle bağırıp uyarı vermek yerine düdük çalmak daha az efor sarf edilmesini sağlar. Bu nedenle acil durum çantası içerisinde mutlaka düdük olmalıdır.
Not defteri: Bir şeyleri not etmek, önemli numaraları kaydetmek veya daha farklı bir zorunlu sebeple deftere ihtiyaç duyulabilir. Ayrıca acil durum öncesinde, kullanılabilecek iletişim bilgileri bu not defterine eklenmelidir.
Tükenmez kalem: Not alırken zorlanmamak için çanta içerisinde tükenmez kalem bulundurulması gerekir.
Evrak dosyası: Pasaport, özel sağlık sigortası ve diğer kıymetli evrakı koruyabilmek için evrak dosyası çanta içerisinde bulunmalıdır.
İlaçlar: Düzenli olarak kullanılan ilaçların acil durum çantasında bulundurulması gerekir. Kanser, şeker, epilepsi ya da diğer kronik rahatsızlıkları bulunan kişiler için çantada ilaçların yedeğinin bulundurulması özellikle önerilir.
Battaniye: Geceleri birçok ilimizde hava sıcaklıkları önemli ölçüde düşmektedir. Bu nedenle çanta içerisinde mutlaka battaniye bulunması önerilir.
Kıyafet: Mevsime uygun kıyafetler çantaya eklenmelidir. Her mevsim geçişinde kıyafetler yeniden kontrol edilip değiştirilmelidir.
İp: Afet ya da acil durumlardan sonra çadır kurmak ve eşya taşırken malzemeleri birbirine bağlamak için ipe ihtiyaç duyulabilir. Bu nedenle çantaya mutlaka dayanıklı bir ip eklenmesi önerilir.
Protezler: Görme engelli bastonu gibi küçük protezler çantaya eklenmelidir. Omurilik felçliler gibi protezi daha büyük olan engel grupları için ise acil durum çantasının lokasyonuna yakın noktaya kolay taşınabilen protez modellerinin yedek olarak koyulması önerilir.
Yiyecek: Tok tutacak, yüksek enerji verecek, şeker dengesini bozmayacak ve fazla susatmayacak türde kuru gıdalar çantaya eklenmelidir. Yiyeceklerin en az 72 saat yetebilecek kadar olması gerekir. Ayrıca yiyeceklerin son kullanma tarihi düzenli olarak kontrol edilmelidir. Son olarak, bebeği olan kişilerin mama gibi uygun gıda maddelerini bulundurması önerilir. Evcil hayvan sahipleri can dostlarının ihtiyaçlarını da unutmamalıdır.
Su: Çantada en az 1 litre su bulundurulmalıdır. Hatta çantada yer varsa daha da fazla su eklenebilir.
İlk yardım çantası: İlk 72 saatte ihtiyaç duyulabilecek her türlü ilk yardım malzemesini içerecek ufak ilk yardım çantaları, acil durum çantasının içerisine yerleştirilmelidir.
Kaç Tane Acil Durum Çantası Alınması Gerekir?
Sürekli bulunduğunuz ev ve iş yeri gibi alanlarda birer tane acil durum çantası bulunması gerekir. Acil durum çantaları; deprem, sel ya da yangın gibi durumlarda yapıyı tahliye ederken unutmayacağınız bir yerde olmalıdır. Bebek, çocuk ya da evcil hayvanlar için yetişkinlerin çantalarına özel olarak mama, bez ve ekstra kıyafet gibi ihtiyaç malzemeleri eklenir. Son olarak acil durum çantalarına eklediğiniz ilaç, yiyecek ve içecek gibi malzemelerin düzenli olarak kontrollerini yapıp gerekirse değiştirmelisiniz.
