Erzincan’ın tarihî ilçesi Kemah’ta, Mengücekli döneminin önemli eserlerinden biri olan Sultan Melik Türbesi’nin restorasyon çalışmaları devam ediyor. Yüzyıllardır ilçenin tarihî kimliğinin önemli parçalarından biri olarak varlığını sürdüren türbenin yeniden ihya edilmesiyle birlikte, Kemah’ın kültürel mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.
Erzincan’ın tarihî ilçesi Kemah’ta, Mengücekli döneminin önemli eserlerinden biri olan Sultan Melik Türbesi’nin restorasyon çalışmaları devam ediyor. Yüzyıllardır ilçenin tarihî kimliğinin önemli parçalarından biri olarak varlığını sürdüren türbenin yeniden ihya edilmesiyle birlikte, Kemah’ın kültürel mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor. Kemah Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, “Sultanmelik Türbesi, Mengücekli’den Osmanlı’ya Kemah’ın hafızası onarılıyor. Arkeopark Açık Hava Müzesi, tarih yeniden gün yüzüne çıkıyor” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, ilçenin tarihî değerine katkı sağlayacak restorasyon çalışmasının hayata geçirilmesinde emeği bulunan Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu’ya teşekkür edildi.
MENGÜCEKLİLERİN KEMAH’TAKİ ÖNEMLİ MİRASLARINDAN
Sultan Melik Türbesi, 1071-1228 yılları arasında bölgede hüküm süren Mengücek Beyliği dönemine ait önemli tarihî yapılardan biri olarak biliniyor. Kemah’ın kuzeybatısında, kayalık bir platform üzerinde yer alan türbe, mimari özellikleriyle de dikkat çekiyor.
Türbenin, Anadolu’nun Türkleşme sürecinin ardından Kemah ve çevresinde oluşan Mengücekli kültürünün günümüze ulaşan önemli izlerinden biri olması, yapıya yalnızca yerel değil, bölgesel ölçekte de tarihî bir değer kazandırıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklarında yer alan bilgilere göre Sultan Melik, Alparslan tarafından Anadolu’nun fethi sürecinde görevlendirilen isimlerden biri olarak Kemah, Erzincan, Divriği ve Şarki Karahisar çevresinde hâkimiyet kurmuş, bölgede Mengücek Beyliği’nin temelleri atılmıştı.
SEKİZGEN MİMARİSİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Sultan Melik Türbesi, tuğla duvarlı ve sekiz köşeli mimari yapısıyla dönemin önemli mimari özelliklerini taşıyor. Yapının altında yer alan mezar odasının merkezinde, üst bölümü taşıyan sekizgen bir sütun bulunuyor. Orta direk, tavan silmeleri ve tavan bölümünde de tuğla örgü tekniğinin kullanıldığı belirtiliyor.
Türbenin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise cenazelik bölümünün özgün yapısını büyük ölçüde koruması. Kaynaklarda, halk arasında “Sultan Melek” olarak da anılan türbede Sultan Melik’e ait mumya ile birlikte toplam beş mezarın bulunduğu aktarılıyor.
Bu özellikleriyle Sultan Melik Türbesi, yalnızca bir mezar yapısı olmanın ötesinde, Anadolu Selçuklu öncesi ve sonrası Türk-İslam mimarisinin bölgedeki gelişimini yansıtan tarihî bir belge niteliği taşıyor.
RESTORASYON ÇALIŞMALARI 2026’DA BAŞLADI
Sultan Melik Türbesi’nin kapsamlı restorasyon süreci için hazırlık çalışmaları 2025 yılı sonunda başlatıldı. Kemah Belediyesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve ilgili uzman ekipler tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında restorasyon projesinin hazırlanmasına yönelik incelemeler gerçekleştirildi.
2026 yılı içerisinde ise türbenin çevre düzenlemesine yönelik çalışmalar tamamlanırken, kapsamlı restorasyon uygulamasına geçildi. Kemah Belediyesi, 14 Eylül 2026 tarihli açıklamasında restorasyon çalışmalarına başlayan yüklenici firma yetkililerinden bilgi alındığını duyurdu.
Çalışmalar kapsamında tarihî yapının özgün mimari karakterinin korunması, zaman içerisinde meydana gelen bozulmaların giderilmesi ve yapının gelecek yıllara daha sağlıklı şekilde aktarılması amaçlanıyor.
KEMAH’IN TARİHÎ DOKUSU BİR BÜTÜN OLARAK ELE ALINIYOR
Sultan Melik Türbesi’nin restorasyonu, Kemah’taki tek tarihî yapı çalışması olarak da değerlendirilmiyor. İlçede Mengücekli, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşan farklı eserlerin korunmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Sultan Melik Mengücek Gazi Türbesi, Behramşah Zaviyesi, Sancaktar Türbesi ve Osmanlı dönemine ait 45 mezar taşının bulunduğu Sağıroğlu Mezarlığı da ele alınıyor. Çalışmalarda yaklaşık 30 kişilik ekibin görev yaptığı ve uygulamaların 13 ay içerisinde tamamlanmasının planlandığı bildirildi.
Bu yaklaşım, Kemah’ın tarihî mirasının tek tek yapılar üzerinden değil, ilçenin tarihî dokusunu oluşturan eserlerin bir bütün halinde korunması açısından önem taşıyor.
ARKEOPARK VE AÇIK HAVA MÜZESİ VURGUSU
Sultan Melik Türbesi çevresindeki çalışmaların, Kemah’ın tarihî ve kültürel değerlerinin daha görünür hale getirilmesine katkı sağlaması bekleniyor. Belediye tarafından yapılan açıklamada da “Arkeopark Açık Hava Müzesi” vurgusu yapılarak, bölgedeki tarihî mirasın ziyaretçilere daha kapsamlı şekilde sunulmasına dikkat çekildi.
Kemah; kalesi, Mengücekli döneminden kalan yapıları, tarihî mezarları, türbeleri ve farklı medeniyetlere ait izleriyle Erzincan’ın önemli kültür turizmi merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Sultan Melik Türbesi de bu tarihî bütün içerisinde önemli bir yere sahip.
Özellikle Kemah Kalesi ve çevresindeki tarihî alanlarla birlikte düşünüldüğünde, Sultan Melik Türbesi’nin restorasyonunun ilçenin kültür turizmi potansiyelinin geliştirilmesine ve tarihî mirasın ziyaretçilere daha nitelikli biçimde aktarılmasına katkı sunması bekleniyor. Kemah Kalesi’nin de bölgenin tarihî ve turistik alanları arasında önemli bir yere sahip olduğu resmî kaynaklarda belirtiliyor.
“KEMAH’IN HAFIZASI GELECEĞE TAŞINIYOR”
Kemah Belediyesi, Sultan Melik Türbesi’nin restorasyonunu ilçenin tarihî hafızasının korunması açısından önemli bir çalışma olarak değerlendirirken, projede emeği bulunanlara teşekkür etti.
Restorasyon sürecinde öne çıkan isimlerden biri olan Sinan Aksu, halen Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürü olarak görev yapıyor. Aksu’nun 2023 yılında Vakıflar Genel Müdürü olarak atanmasının ardından Türkiye genelindeki vakıf eserlerinin restorasyon ve ihya çalışmalarında görev yaptığı resmî kayıtlarda yer alıyor.
Aksu, Temmuz 2026’da Erzincan’da yaptığı açıklamalarda da Kemah Sultan Melik Türbesi’nin restorasyon çalışmalarının başlatılacağını belirtmişti.
Bugün devam eden çalışmalarla birlikte Sultan Melik Türbesi’nin, geçmişten günümüze ulaşan tarihî kimliğinin korunarak gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor. Restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte Kemah’ın Mengücekli döneminden Osmanlı’ya uzanan tarihî birikiminin daha görünür hale gelmesi ve ilçenin kültür turizmine yeni bir değer kazandırması bekleniyor.
Böylece Sultan Melik Türbesi, yalnızca geçmişten kalan bir yapı olarak değil; Kemah’ın tarihî hafızasını geleceğe taşıyan önemli bir kültür mirası olarak yeniden ayağa kaldırılmış olacak.
